Vasten tijdens de Stille Week

In de tijd van de Bijbel was het niet ongewoon om te vasten. Wanneer we de Bijbel lezen, zien we dat mensen om uiteenlopende redenen vasten: omdat ze tijd willen nemen om in Gods aanwezigheid te zijn, uit berouw of nood, ter voorbereiding op belangrijke momenten of als uiting van diepe afhankelijkheid.

Mozes vast veertig dagen en nachten op de berg Sinaï, in Gods nabijheid (Exodus 34:28). Zijn vasten lijkt niet direct een verzoek om iets, maar een gevolg van het verblijven in Gods tegenwoordigheid. Ook Hanna diende God dag en nacht met vasten en gebed in de tempel (Lucas 2:37). Hier zien we vasten als een manier om je leven volledig op God te richten.

Daniël richt zich in gebed en vasten tot God vanwege de profetie over de verwoesting van Jeruzalem (Daniël 9:3). Koning David vast wanneer hij hoort dat zijn zoon zal sterven vanwege Davids zonde (2 Samuël 12:16). In deze situaties is vasten verbonden met berouw, rouw en smeekbede. Het is een lichamelijke uitdrukking van innerlijke nood en afhankelijkheid.

Ezra roept een vasten uit voordat hij met zijn volk op reis gaat, nadat hij de bescherming van de koning heeft afgewezen (Ezra 8:21-23). Hier is vasten een daad van vertrouwen: een zichtbaar belijden dat hun veiligheid niet ligt in menselijke macht, maar in God.

Ook Jezus vast veertig dagen in de woestijn voordat Hij wordt verzocht (Mattheus 4: 1-2). In de verzoeking leert Hij leven vanuit vertrouwen in de Vader: “De mens leeft niet van brood alleen.” Vasten wordt hier een oefening in afhankelijkheid en gehoorzaamheid.

In het Nieuwe Testament zien we bovendien dat de eerste gemeenten samen vasten wanneer zij leiding zoeken van de Heilige Geest (Handelingen 13:3; 14:23). Vasten is hier geen individuele prestatie, maar een gemeenschappelijk doel waarin men zich openstelt voor Gods stem.

Door de hele Schrift heen zien we dus verschillende redenen om te vasten: om God te dienen, om berouw te tonen, om te smeken, om richting te zoeken of om terug te keren tot God (Joël 2:12). Steeds opnieuw zien we een houding van nederigheid en eerbied. Vasten is verbonden met gebed, het is een intensivering van het gesprek met God.

In recente boeken en onderwijs over geestelijke groei, bijvoorbeeld van John Mark Comer, wordt duidelijk gemaakt dat vasten geen religieuze prestatie is. Het is niet iets waarmee je indruk maakt op God of Hem probeert te overtuigen. Het is eerder een oefening die ons hart vormt: vasten helpt ons beseffen dat ons leven uiteindelijk niet wordt gedragen door wat wij consumeren of controleren, maar door Gods aanwezigheid.

Zo is vasten niet alleen iets wat je doet in tijden van nood of wanneer je spijt hebt van zonde. Het is ook een manier om innerlijk te groeien. Het helpt je herinneren dat je diepste honger niet naar voedsel of zekerheid uitgaat, maar naar God zelf.

Door te vasten, zeg je met je lichaam wat je met woorden misschien al gelooft; ‘U bent mijn ware leven’.

Het basisprincipe van vasten is dat je je voor een vastgestelde tijd ergens van onthoudt. In de Bijbel gaat vasten voornamelijk over het onthouden van voedsel. Maar er zijn meerdere vormen van vasten mogelijk:

• Watervasten: je vast van al het eten en drinken en drinkt alleen water of thee.
• Sapvasten: je drinkt alleen groente- en fruitsappen.
• Daniëlvasten: in de Bijbel vast Daniël van al het ‘smakelijk’ eten. Hij beperkte het eten en drinken alleen tot pure voedingsmiddelen: groente, fruit, noten, zaden en water. Dierlijke producten worden vermeden.
• Vasten van een specifieke activiteit, gewoonte of voedingsmiddel: bijvoorbeeld je telefoon, sociale media, Netflix, alcohol, zoetigheid of koffie.

Het is goed om een manier te vinden die bij jou en jouw situatie past. Waarbij je ook let op wat goed is voor jouw gezondheid. Overleg hiervoor waar nodig met je arts.

Hoe kan je de periode van vasten vormgeven?
Vasten betekent dat je ergens een tijd van afziet. En de uitnodiging daarbij is om de focus die daardoor ontstaat en de tijd die daardoor vrijkomt te besteden in de aanwezigheid van God.
Wanneer ons lijf (door de honger) voelt dat we heel bewust verlangen naar God en naar Hem willen luisteren, helpt dit ons denken en ons hart om ons op God te richten.
Door te bidden, aanbidden, Bijbel te lezen en stil te worden zodat God tot ons kan spreken, groeien wij in onze relatie met God.

Het kan helpend zijn om tijdens het vasten een duidelijke reden of doel voor jezelf te hebben waarom je vast. Bijvoorbeeld om je hart klaar te maken om Pasen te vieren. Of omdat je Gods leiding zoekt in een bepaalde vraag die je bezighoudt.
Dat kan je doen door vooraf drie gebedspunten te kiezen voor de periode van vasten:
- Een persoonlijk gebedspunt voor jezelf
- Een voorbede voor iemand anders
- Een gebed voor je gemeente

We raden je aan om voor het vasten een dagboek bij te houden, waarin je schrijft over wat je meemaakt, welke vragen je hebt en welke antwoorden je hebt ontvangen.

Alleen of samen!
Vasten kan je zeker alleen doen. Maar het is nog mooier en krachtiger om dit samen te doen. Vraag daarom aan jouw L2M groep of vriendengroep in de kerk om samen te vasten. Zo kunnen jullie elkaar bemoedigen en inspireren. Als jullie allemaal op dezelfde dag vasten kunnen jullie ook bij elkaar komen om samen God te zoeken en aanbidden.

Binnen de gemeente zijn er al verschillende groepen die samen gaan vasten.
Zo is er een groep vrouwen die 40 uur gaat vasten vanaf het laatste avondmaal op Witte Donderdag tot Stille Zaterdagmiddag. Ook is er een groep jongeren die gaat vasten van Witte Donderdagavond tot paasochtend.
Maar natuurlijk kan je als L2M ook korter vasten op een ander moment deze Stille Week.

We wensen je Gods zegen toe als je gaat vasten tijdens de Stille Week. We bidden je een bijzondere tijd samen met God toe, waarin Hij jouw hart mag voorbereiden voor het herdenken van het sterven van Jezus op Goede Vrijdag en van Zijn opstanding met Pasen.